De Vierde Man (1984)

Υπόθεση (με 5 γραμμές):

Εκθαμβωτική χήρα που έχει ήδη αποχαιρετίσει τρεις συζύγους παίρνει υπό τη σκέπη της ομοφυλόφιλο συγγραφέα με προβλήματα αλκοολισμού. Όταν ο τελευταίος ερωτεύεται τον νέο της εραστή αρχίζει να υποψιάζεται ότι η οικοδέσποινά του είναι σίριαλ κίλερ και φοβάται ότι ένας ακόμη φόνος είναι προ των θυρών.

Ποιος θα είναι όμως ο τέταρτος άνθρωπος;


Συντελεστές :
Ταινία - διαβατήριο για το Χόλιγουντ του σκηνοθέτη Πολ Φερχόφεν, του πρωταγωνιστή Τζερόεν Κράμπε αλλά και του -τότε- κινηματογραφιστή Γιαν Ντε Μποντ, που αργότερα σκηνοθέτησε τα "Speed", "Twister" και την δεύτερη ταινία της Lara Croft. Τα υπόλοιπα ονόματα άγνωστα εκτός Ολλανδίας. Στα αξιοσημείωτα τα βραβεία που απέσπασε ο Φερχόφεν στα φεστιβάλ του Αβοριάζ(Special Jury Award) και του Τορόντο(International Critics' Award) αλλά και το βραβείο των κριτικών του Λος Άντζελες.

Γιατί το De Vierde Man;
Το τελευταίο Ολλανδικό φιλμ του Πολ Φερχόφεν πριν γνωρίσει την επιτυχία στους λόφους του Χόλιγουντ έχει όλα τα συστατικά των ταινιών που τον έκαναν διάσημο: σεξ, βία, αγωνία και τη γνωστή δόση αισθησιασμού για την οποία πολλάκις έχει κατηγορηθεί. Εδώ ωστόσο στυλ και εικόνα ισορροπούν πλήρως με την πυρετώδη αφήγηση και συνθέτουν μια ταινία α λα Βασικό Ένστικτο - απλώς μικρότερη και καλύτερη.

Αγαπημένα σημεία:
Κάθε σκηνή έχει σχέση με το σεξ. Είτε το βλέπεις να γίνεται, είτε το μυρίζεις, είτε απλά το αισθάνεσαι. Νομίζω ότι θα αποτελλούσε ιεροσυλία να δείξω προτίμηση σε κάποια συγκεκριμένη σκηνή.

Βρήκα στις σημειώσεις μου:
- O Πολ Φερχόφεν θεωρεί την συγκεκριμένη ταινία prequel του "Basic Instinct".
- Την ταινία την γέμισε ο Φερχόφεν με συμβολισμούς και αναφορές στην Βίβλο με σκοπό να απαντήσει στους Ολλανδούς κριτικούς που είχαν χαρακτηρίσει τις προηγούμενες δουλειές του ως 'ρηχές'.

Chinatown (1974)

Υπόθεση (με 5 γραμμές):
Ο Τζέικ Γκίτις είναι ιδιωτικός ντετέκτιβ στο Λος Άντζελες της δεκαετίας του '30. Όταν αναλαμβάνει την υπόθεση της κυρίας Μολρέι, που υποψιάζεται ότι ο άντρας της διατηρεί παράνομη σχέση, την θεωρεί μία ακόμα συνηθισμένη υπόθεση. Η συνέχεια κάθε άλλο παρά συνηθισμένη είναι... Η πραγματική κυρία Μολρέι εμφανίζεται στο γραφείο του Τζέικ και τον απειλεί με μηνύσεις, ο κύριος Μολρέι βρίσκεται νεκρός ενώ όλα συνδέονται με μια μεγάλη συνομωσία με την δημόσια εταιρία ύδρευσης...

Συντελεστές :
Ο Ρομάν Πολάνσκι άφησε το καλό για τέλος. Στην τελευταία του ταινία επι αμερικανικού εδάφους παραδίδει μαθήματα για το πώς πρέπει να είναι ένα film-noir. O Τζάκ Νίκολσον με αυτήν την ταινία ουσιαστικά καθιερώνεται σαν σταρ, ενώ η Φέι Νταναγουέη δημιουργει μια αξέχαστη femme fatale. Ο Τζον Χιούστον απολαυστικός στον ρόλο του ενώ και η κάμεο εμφάνιση του Πολάνσκι αποτελεί μια ευχάριστη έκπληξη!

Γιατί το Chinatown;
Γιατί αποτελλεί τη επιτομή του film-noir. Ο Πολάνσκι παίζει με τα χαρισματικά πρόσωπα των πρωταγωνιστών του και αναπαριστά εξαιρετικά την ατμόσφαιρα της δεκαετίας του '30. Ο σεναριογράφος Ρόμπερτ Τάουνι στην κορύφωση της καριέρας της, δημιούργησε το αριστούργημα του. Γιατί απλά όποτε ακούω femme fatale, στο μυαλό μου έρχεται η Φέη Ντάναγουεη.

Αγαπημένα σημεία:
Όλες οι -γεμάτες ηλεκτρισμό- σκηνές των δύο πρωταγωνιστών. Η εμφάνιση του Ρομάν Πολάνσκι σε ένα πολύ μικρό ρόλο. Το τέλος της ταινίας που αποτελλεί ένα από τα καλύτερα που έχω δει στην μεγάλη οθόνη. Αξίζει να αναφέρουμε οτι υπήρξε μεγάλη διαφωνία μεταξύ του Τάουνι και του Πολάνσκι για το πως θα έπρεπε να καταλήξει η ταινία. Επικράτησε -ευτυχώς- η άποψη του Πολάνσκι και ο ίδιος ο Τάουνι μερικά χρόνια αργότερα παραδέχθηκε ότι είχε κάνει λάθος!

Η ατάκα που πέρασε στην ιστορία:
- Ξεχασε το Τζέικ. Εδώ είναι Τσάιναταουν.
Η συγκεκριμένη ατάκα ψηφίστηκε στην 74η θέση του Αμερικάνικου Ινστιτούτου Κινηματογραφού (AFI) και στην 71η θέση στην αντίστοιχη ψηφοφορία του περιοδικού Premiere.

Βρήκα στις σημειώσεις μου:
- Ψηφίστηκε στην τέταρτη θέση των 'Κορυφαίων ταινιών' απο το περιοδικό Entertainment Weekly
- Το Αμερικάνικο Ινστιτούτο Κινηματογράφου (AFI) την κατέταξε στην 21η θέση των 'Καλύτερων ταινιών όλων των εποχών'.
- Αρχικά είχε σχεδιαστεί η ταινία να αποτελέσει το πρώτο μέρος μια τριλογίας. Το δεύτερο μέρος, 'The Two Jakes', γυρίστηκε το 1990 σε σκηνοθεσία του Τζακ Νίκολσον ενώ το τρίτο μέρος με το όνομα 'Cloverleaf' δεν γυρίστηκε ποτέ.
- Με αυτήν την ταινία καταρίφθηκε ο μύθος ότι το συνεργείο πρεπει να έχει καλές σχέσεις για να γίνει μια καλή ταινία. Ο Πολάνσκι κατάφερε και τσακώθηκε σχεδόν με όλους, έσπασε την τηλεόραση του Νίκολσον με μιά σκούπα ενώ λέγεται ότι σε ένα τσακωμό με την Ντάναγουεη, του έμειναν μερικές τούφες απο τα μαλλιά της στο χέρι.

The Killing (1956)

Υπόθεση (με 5 γραμμές):
Μια ομάδα ετερόκλητων ατόμων αποφασίζει να σχεδιάσει και να εκτελέσει μια από τις πιο δύσκολες ληστείες, αυτή των εισπράξεων του ιπποδρόμου! Επικεφαλής και σχεδιαστής του εγχειρήματος είναι ο Τζόνυ Κλέυ, άρτι αποφυλακισθείς και διψασμένος να ξεφύγει από τη ζοφερή του μοίρα. Το σχέδιο είναι ριψοκίνδυνο, απαιτεί μυαλό, συντονισμό, ταχύτητα και ατσάλινα νεύρα… Ξεχάσα κάτι; Χμμ.. ναι.. Χρειάζεται πάντα και ένα χαμόγελο, μια εύνοια από την πιο δύστροπη θεά.. Τη θεά Τύχη…

Συντελεστές:
Αυτή τη φορά νομίζω επιβάλλεται να αναφερθώ πρώτα στο σκηνοθέτη του φιλμ, τον ένα και μοναδικό Στάνλεϊ Κιούμπρικ, ο οποίος μ’ αυτό το έργο καταθέτει τα διαπιστευτήρια του ως κινηματογραφική ιδιοφυΐα. Υπο τις διαταγές του βρίσκεται μια πλειάδα καταπληκτικών ηθοποιών με προεξάρχοντα τον Στέρλινγκ Χέιντεν στο ρόλο του Τζόνι (επιβλητικό παρουσιαστικό, δυνατό βλέμμα), τον Τζέι Σι Φλίπεν (Μάρβιν), και τον Ελ. Κουκ Τζούνιορ (Τζόρτζ Πίτι) -πολύ καλό στο ρόλο του ερωτευμένου με τη γυναίκα του υπαλληλάκου. Ξεχωρίζει ο Τίμοθι Κάρεϊ ως 0 ψυχάκιας σκοπευτής Νικι Αρκέϊν και ο Βινς Εντουαρντς στο ρόλο του ομορφόπαιδου Βαλ. Στους γυναικείους έχουμε την Κολίν Γκρέϊ (Φαίη) και την Μαρί Γουίντσορ (Σέρι) στο ρόλο της μοιραίας φαμ-φατάλ..

Γιατί το The Killing;
Γιατί πρόκειται για μια πραγματική cult ταινία.. γιατί παρότι γυρίστηκε πριν από 51 χρόνια(!) βλέπεται με κομμένη την ανάσα και σήμερα.. γιατί τη σκηνοθετεί ο Κιούμπρικ … γιατί όλοι οι ηθοποιοί δίνουν αληθινούς ρόλους .. γιατί κανείς δεν κάνει εκπτώσεις ούτε καταφεύγει σε κλισέ και εντυπωσιασμούς... Γιατί από το 'The Killing' επηρεάστηκαν πολλοί σκηνοθέτες τόσο από το ύφος όσο και από την αφήγηση και το στήσιμο των σκηνών… γιατί δε χρειάζονται ούτε εφέ, ούτε κυνηγητά με εκρήξεις, ούτε γιαλαντζι μαγκάκια που να λένε cool ατάκες, ούτε ημίγυμνες για να ξεχωρίσει μια ταινία, αρκεί το ταλέντο του σκηνοθέτη, το λιτό και συνάμα περιεκτικό σενάριο και η ανταπόκριση των ηθοποιών…

Αγαπημένα σημεία:
Οι σκηνές των ιπποδρομιών, η προσμονή όλων για μια καλύτερη ζωή που θα αγοράσουν με τα χρήματα της ληστείας, η συνάντηση του Τζόνι με τον Νικι, η σκηνή του 'The Killing' και το μελαγχολικό φινάλε…

Ατάκες που θα μείνουν:
Χα, χα.. θα αστειεύεστε μάλλον…Όλη η ταινία… δεν τη βλέπετε καλύτερα;

Βρήκα στις σημειώσεις μου:
- Είναι βασισμένο στο βιβλίο Clean Break του Λάϊονελ Γουάιτ. Όταν προβλήθηκε το φιλμ στους υπεύθυνους του στούντιο παραγωγής (United Artists) θεωρήθηκε ότι τα συχνά φλας μπακ και οι διαφορετικές οπτικές γωνίες αφήγησης το έκαναν μπερδεμένο και γύρισε πίσω στο δημιουργό για περαιτέρω επεξεργασία, ώστε να ακολουθήσει μια συμβατική μορφή χρονολογικής αφήγησης. Ο Κιουμπρικ το έκανε.... για να καταλήξει όμως στο συμπέρασμα ότι το κλειδί ήταν να κρατήσει τη γραμμή που είχε η πρώτη του απόπειρα (που συμβάδιζε και με αυτή του βιβλίου). Και τελικά την κράτησε. Το στούντιο ουσιαστικά «έθαψε» το φιλμ μην κάνοντας κανονική αυτόνομη προβολή αλλά προβάλλοντας το στην «ουρά» του Bandidos.

Witness for the Prosecution (1957)

Υπόθεση (σε 5 γραμμές) :
Ο δικηγόρος Σερ Γουίλφιντ Ρόμπαρτς αναρρώνει από μία σοβαρή καρδιακή προσβολή, όταν τον επισκέπεται ένας γοητευτικός άντρας, ο οποίος κατηγορείται για τον φόνο μιας μεσήλικης γυναίκας. Η μαρτυρία, όμως, της ψυχρής συζύγου του κατηγορούμενου επιβαρύνει ακόμα πιο πολύ την θέση του...
Το τέλος περιλαμβάνει εκπλήξεις για όλους.

Συντελεστές:
Η κινηματογραφική συνεύρεση του Τάυρον Πάουερ, της Μάρλεν Ντήντριχ και του -εκπληκτικου- Τσάρλς Λώτον υπό τις οδηγίες του Μπίλυ Γουάιλντερ αποτελεί μια ιστορική στιγμή για το σινεμά.

Γιατί το Witness for the Prosecution?
Γιατί είναι βασισμένο σε έργο της διαχρονικής Αγκάθα Κρίστι, με ότι αυτό συνεπάγεται ;)

Αγαπημένα σημεία:
Η παράκληση που γίνεται στο trailer(!) προς τους θεατές να μην αποκαλύψουν το τέλος σε αυτούς που δεν έχουν δει την ταινία.

Βρήκα στις σημειώσεις μου:

- Αποτελεί το 'κύκνειο άσμα' του Τάυρον Πάουερ

The Third Man (1949)

Υπόθεση (σε 5 γραμμές) :
Άνεργος συγγραφέας καταφθάνει στην μεταπολεμική Βιέννη προσκεκλημένος του παλιού του φίλου Χάρυ Λάιμ. Το ταξίδι παίρνει όμως άλλη τροπή όταν μαθαίνει ότι ο Χάρυ Λάιμ έχει πεθάνει. Βέβαια τα πράγματα δεν είναι πάντα όπως φαίνονται...

Συντελεστές:
Η κυρίαρχη φιγούρα του Όρσον Ουέλς, παρά τον σχετικά μικρό χρόνο συμμετοχής, επισκιάζει σχεδόν όλους τους συντελεστές και ο σκηνοθέτης Κάρολ Ρηντ εκμεταλλεύεται τον Ουέλς όπως και την Βιέννη στο έπακρο.

Γιατί το The Third Man?
Γιατί τα κινηματογραφικά κάδρα και η πρωτοποριακή χρήση του φωτισμού απο τον Ρηντ ακόμα διδάσκεται στις σχολές σκηνοθεσίας. Γιατί η ερμηνεία του Ουέλς είναι ίσως η πιο επιβλητική που έχω δει. Γιατί όλοι γνωρίζουμε το μουσικό θέμα της ταινίας του Άντον Καράς κι ας μην ξέρουν ορισμένοι την πραγματική του προέλευση. Τέλος, γιατί ακόμα και η Βιέννη της μεταπολεμικής φτώχειας και δυστυχίας είναι πανέμορφη!

Αγαπημένα σημεία:
Η πρώτη σκηνή που εμφανίζεται ο Όρσον Ουέλς και η βόλτα στην ρόδα του λούνα παρκ.

Βρήκα στις σημειώσεις μου:

- Το The Third Man θεωρείται από το Αγγλικό Κινηματογραφικό Ινστιτούτο (BFI), η κορυφαία αγγλική ταινία όλων των εποχών
- Προτάθηκε για τρία Όσκαρ (Σκηνοθεσίας, Φωτογραφίας, Μοντάζ) και τελικά κέρδισε μόνο αυτό της φωτογραφίας.