Clerks (1994)

Υπόθεση (με 5 γραμμές):
Ο Ντάντε είναι υπάλληλος σε ένα τοπικό μάρκετ στο Νιου Τζέρσι. Ο Ράνταλ είναι ο υπάλληλος του διπλανού βίντεοκλαμπ. Ο πρώτος είναι υπεύθυνος, συντηρητικός και φέρεται καλά στους πελάτες, ο δεύτερος βρίσκεται στο εντελώς αντίθετο άκρο. Η φιλία τους θα δοκιμαστεί κατά την διάρκεια μιας τρελής μέρας, όταν και θα συμβεί κάθε απίθανο 'ευτράπελο', με πρώην και νυν κοπέλες του Ντάντε να απαιτούν εξηγήσεις, ένα παιχνίδι χόκει να εξελίσσεται στην ταράτσα του μαγαζιού και τους πιο 'περίεργους' πελάτες να εμφανίζονται την πιο ακατάλληλη ώρα. Θα μπορέσει άραγε ο συμπαθής Ντάντε να τα βγάλει πέρα;

Συντελεστές :
Ένας άνθρωπος θα μπορούσε να κάνει πολλά πράγματα με 27.575 δολάρια, ο Κέβιν Σμιθ όμως μάλλον έκανε το πιο σωστό. Έγραψε, σκηνοθέτησε και έκανε την πιο παραγωγή σε μια από τις πιο cult σύγχρονες κωμωδίες. Με την βοήθεια ενός σχεδόν ερασιτεχνικού καστ, γύρισε ένα low budget φιλμ χαμηλών προσδοκιών, που στην πορεία όμως αποδείχτηκε πολύ πλούσιο σε γέλιο και αγαπήθηκε από κάθε 'slacker' που σέβεται τον εαυτό του.

Γιατί το Clerks:
Γιατί το γυρισμένο σε 16mm φιλμ αποτελεί την έννοια της low budget παραγωγής, που ξεπερνά τα πενιχρά μέσα παραγώγης με όπλα τους καυστικούς διαλόγους, την αμεσότητα των ερμηνειών και το αντισυμβατικό 'κάφρικο' χιούμορ που διαθέτει. Γιατί μέσα από το χαβαλετζίδικο ύφος και την συρραφή ξεκαρδιστικών σκετς, ξεδιπλώνεται σταδιακά μια αγνή σε προθέσεις κριτική για την λεγόμενη generation X. Πάνω απ’ όλα όμως γιατί παρά τις σουρεάλ καταστάσεις, ο Ντάντε και ο Ράνταλ είναι τόσο 'αληθινοί' που σε καλούν να ταυτιστείς μαζί τους.

Αγαπημένα σημεία:
ΟΛΕΣ οι συζητήσεις Ράνταλ- Ντάντε (μιλάνε μέχρι και για αυτό-πεοθηλασμό!), ο εκνευριστικά ομιλητικός Τζέι και η απίστευτη φιγούρα του Κέβιν Σμιθ σαν 'σιωπηλός' Μπομπ, η απρόσμενη 'καφρίλα' του φινάλε με την κοπέλα του Ντάντε να κάνει σεξ με…. Δείτε το καλύτερα…

Βρήκα στις σημειώσεις μου:
- Πολύ αργότερα ο Κέβιν Σμιθ γύρισε το σίκουελ Clerks 2, με το φιλμ να κινείται σε πιο mainstream μονοπάτια αλλά με την ίδια 'αναρχική' διάθεση.
- Οι χαρακτήρες Τζέι και silent Μπομπ, εμφανίστηκαν στις περισσότερες από τις επόμενες ταινίες του Σμιθ, πρωταγωνιστώντας μάλιστα στο 'Δόγμα' και στο 'Jay and Silent Bob Strike Back'
- Ο Κέβιν Σμιθ, κατά την περίοδο των γυρισμάτων, εργαζόταν στο κατάστημα του Ντάντε όπου και διαδραματίζεται το μεγαλύτερο μέρος της ταινίας!

The Apartment (1960)

Υπόθεση (με 5 γραμμές):
Ο Μπάντ Μπάξτερ είναι υπάλληλος στον ασφαλιστικό κολοσσό 'Consolidate Life'. Όλοι οι ανωτεροί του έχουν να πούν τα καλύτερα λόγια για τον Μπάντ. Όχι τόσο για τις εργασιακές επιδόσεις του αλλά γιατί χρησιμοποιούν το διαμερισμα του στο Μανχάτταν, ως ερωτικό καταφύγιο για τις παράνομες σχέσεις τους. Στην αρχή όλα του πηγαίνουν καλά και ανεβαίνει στην ιεραρχία της εταιρία. Όταν όμως στην ζωή του μπαίνει η Φραν, η κοπέλλα του ασανσέρ, τότε...

Συντελεστές :
Ο Μπίλι Γουάλντερ σε μιά ακόμα μεγάλη του στιγμή στο σενάριο αλλά και πίσω απο την κάμερα. Ο Τζάκ Λέμον προσθέτει άλλη μια πολύ καλή ερμηνεία στο βιογραφικό του, ενώ μία από τις έξυπνες και ενδιαφέρουσες φατσούλες στην ιστορία του σινεμα, η Σίρλευ ΜακΛέιν ανταποκρίνεται άψογα στις ανάγκες του ρόλου.

Γιατί το The Apartment;
Γιατί μετά απο σχεδόν 5 δεκαετίες παραμένει μια ταινία φρέσκια. Γιατί ο Μπίλυ Γουάλντερ ξέρει να κρατάει τις σωστές αναλογίες χαρακτήρων και πλοκής. Για το κορυφαίο καστ. Γιατί είναι γεμάτος με έξυπνες ατάκες. Γιατί απλά είναι κλασσικό!

Αγαπημένα σημεία:
Οι έξυπνες ατάκες αλλά και οι φιλοσοφικοί διάλογοι των δύο πρωταγωνιστών καθώς και η έκφραση του Τζακ Λέμον κάθε φορά που πρέπει να ξεσπιτωθεί. Εξαιρετικά συμπαθητική μου είναι η φιγούρα του γείτονα - γιατρού. Τέλος όλα τα κοντινά πλάνα στο πρόσωπα της Σίρλευ ΜακΛέιν.

Βρήκα στις σημειώσεις μου:
- Ψηφίστηκε ως μία από τις '50 καλύτερες κωμωδίες όλων των εποχών' απο το περιοδικο Premiere
- Το Αμερικάνικο Ινστιτούτο Κινηματογράφου (ΑFI) την κατέταξε στην 80η θέση των 'Κορυφαίων ταινιών όλως των εποχών'
- Είναι η τελευταία ασπρόμαυρη ταινία που κέρδισε το Οσκαρ Καλύτερης ταινίας μέχρι την 'Λίστα του Σίντλερ'

The Killing (1956)

Υπόθεση (με 5 γραμμές):
Μια ομάδα ετερόκλητων ατόμων αποφασίζει να σχεδιάσει και να εκτελέσει μια από τις πιο δύσκολες ληστείες, αυτή των εισπράξεων του ιπποδρόμου! Επικεφαλής και σχεδιαστής του εγχειρήματος είναι ο Τζόνυ Κλέυ, άρτι αποφυλακισθείς και διψασμένος να ξεφύγει από τη ζοφερή του μοίρα. Το σχέδιο είναι ριψοκίνδυνο, απαιτεί μυαλό, συντονισμό, ταχύτητα και ατσάλινα νεύρα… Ξεχάσα κάτι; Χμμ.. ναι.. Χρειάζεται πάντα και ένα χαμόγελο, μια εύνοια από την πιο δύστροπη θεά.. Τη θεά Τύχη…

Συντελεστές:
Αυτή τη φορά νομίζω επιβάλλεται να αναφερθώ πρώτα στο σκηνοθέτη του φιλμ, τον ένα και μοναδικό Στάνλεϊ Κιούμπρικ, ο οποίος μ’ αυτό το έργο καταθέτει τα διαπιστευτήρια του ως κινηματογραφική ιδιοφυΐα. Υπο τις διαταγές του βρίσκεται μια πλειάδα καταπληκτικών ηθοποιών με προεξάρχοντα τον Στέρλινγκ Χέιντεν στο ρόλο του Τζόνι (επιβλητικό παρουσιαστικό, δυνατό βλέμμα), τον Τζέι Σι Φλίπεν (Μάρβιν), και τον Ελ. Κουκ Τζούνιορ (Τζόρτζ Πίτι) -πολύ καλό στο ρόλο του ερωτευμένου με τη γυναίκα του υπαλληλάκου. Ξεχωρίζει ο Τίμοθι Κάρεϊ ως 0 ψυχάκιας σκοπευτής Νικι Αρκέϊν και ο Βινς Εντουαρντς στο ρόλο του ομορφόπαιδου Βαλ. Στους γυναικείους έχουμε την Κολίν Γκρέϊ (Φαίη) και την Μαρί Γουίντσορ (Σέρι) στο ρόλο της μοιραίας φαμ-φατάλ..

Γιατί το The Killing;
Γιατί πρόκειται για μια πραγματική cult ταινία.. γιατί παρότι γυρίστηκε πριν από 51 χρόνια(!) βλέπεται με κομμένη την ανάσα και σήμερα.. γιατί τη σκηνοθετεί ο Κιούμπρικ … γιατί όλοι οι ηθοποιοί δίνουν αληθινούς ρόλους .. γιατί κανείς δεν κάνει εκπτώσεις ούτε καταφεύγει σε κλισέ και εντυπωσιασμούς... Γιατί από το 'The Killing' επηρεάστηκαν πολλοί σκηνοθέτες τόσο από το ύφος όσο και από την αφήγηση και το στήσιμο των σκηνών… γιατί δε χρειάζονται ούτε εφέ, ούτε κυνηγητά με εκρήξεις, ούτε γιαλαντζι μαγκάκια που να λένε cool ατάκες, ούτε ημίγυμνες για να ξεχωρίσει μια ταινία, αρκεί το ταλέντο του σκηνοθέτη, το λιτό και συνάμα περιεκτικό σενάριο και η ανταπόκριση των ηθοποιών…

Αγαπημένα σημεία:
Οι σκηνές των ιπποδρομιών, η προσμονή όλων για μια καλύτερη ζωή που θα αγοράσουν με τα χρήματα της ληστείας, η συνάντηση του Τζόνι με τον Νικι, η σκηνή του 'The Killing' και το μελαγχολικό φινάλε…

Ατάκες που θα μείνουν:
Χα, χα.. θα αστειεύεστε μάλλον…Όλη η ταινία… δεν τη βλέπετε καλύτερα;

Βρήκα στις σημειώσεις μου:
- Είναι βασισμένο στο βιβλίο Clean Break του Λάϊονελ Γουάιτ. Όταν προβλήθηκε το φιλμ στους υπεύθυνους του στούντιο παραγωγής (United Artists) θεωρήθηκε ότι τα συχνά φλας μπακ και οι διαφορετικές οπτικές γωνίες αφήγησης το έκαναν μπερδεμένο και γύρισε πίσω στο δημιουργό για περαιτέρω επεξεργασία, ώστε να ακολουθήσει μια συμβατική μορφή χρονολογικής αφήγησης. Ο Κιουμπρικ το έκανε.... για να καταλήξει όμως στο συμπέρασμα ότι το κλειδί ήταν να κρατήσει τη γραμμή που είχε η πρώτη του απόπειρα (που συμβάδιζε και με αυτή του βιβλίου). Και τελικά την κράτησε. Το στούντιο ουσιαστικά «έθαψε» το φιλμ μην κάνοντας κανονική αυτόνομη προβολή αλλά προβάλλοντας το στην «ουρά» του Bandidos.

Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb (1964)

Υπόθεση (με 5 γραμμές):
Ο Στρατηγός Τζακ Ρίπερ θεωρεί οτι η Σοβιετική Ένωση έχει εκπονήσει ένα καταχθόνιο σχέδιο με στόχο τα σωματικά υγρά των κατοίκων των Ηνωμένων Πολιτειών. Μέσα στην παράνοια του αποφασίζει να κηρύξει, μόνος του, τον πόλεμο στον εχθρό. Οι Σοβιετικοί απειλούν με αντίποινα και ο Αμερικάνος Πρόεδρος προσπαθεί να τους πείσει ότι έιναι ένα μεμονωμέμο περιστατικό ενώ ταυτόχρονα έχει και το δύσκολο έργο να ανακαλέσει την επίθεση...


Συντελεστές :
Ο Στάνλευ Κιούμπρικ στη μοναδική του κωμωδία δημιουργεί ένα μαύρο και χαοτικό αποτέλεσμα. Στις καλύτερες του ερμηνείες ο Πίτερ Σέλερς (αφού εμφανίζεται σε τρείς ρόλους). Συμμετέχει ακόμα ο Τζωρτζ Σ. Σκότ, ενώ πρωτοεμφανιζόμενος είναι ο Τζέημς Ερλ Τζόουνς.

Γιατί το Dr. Strangelove;
Γιατι αποτελεί τον ορισμό της μαύρης κωμωδίας. Σε προσκαλεί στην παράνοια του ψυχρού πολέμου μέσα από το αρχαιότερο μέσο κριτικής... την σάτιρα! Κοφτεροί διάλογοι, μουντή ατμόσφαιρα, εκπληκτικές ερμηνείες... Ο κινηματογράφος στα καλύτερα του!

Αγαπημένα σημεία:
Η κλασσική σκηνή του Σλιμ Πίκενς που καβαλάει την ατομική βόμβα και οι σκηνές κρίσεις στο δωμάτιο πολέμου, όπου ο Σέλερς δίνει ρεσιτάλ ερμηνείας.

Βρήκα στις σημειώσεις μου:
- Η αγαπημένη ερμηνεία του Τζώρτζ Σ. Σκοτ
- Προτάθηκε για Όσκαρ καλύτερης ταινίας
- Το περιοδικό Premiere την συμπεριέλαβε το 2006 στις '50 καλύτερες κωμωδίες όλων των εποχών'
-Βρίσκεται στην τρίτη θέση της λίστας με τις '100 καλύτερες κωμωδίες' του Αμερικάνου Κινηματογραφικού Ινστιτούτου (AFI)
- Ψηφίστηκε στην 14η θέση των 'Σημαντικότερων ταινιών όλων των εποχών' απο το Entertainment Weekly

12 Angry Men (1957)

Υπόθεση (σε 5 γραμμές) :
Δώδεκα ένορκοι συνεδριάζουν για μία υπόθεση φόνου. Όλοι συμφωνούν αμέσως στην ενοχή του κατηγορούμενου. Όλοι ... εκτός από τον ένορκο νούμερο οκτώ, ο οποίος διατηρεί επιφυλάξεις και θέλει να επανεξετάσει την υπόθεση πριν καταδικάσει έναν άνθρωπο σε θάνατο. Σ΄αυτήν του την προσπάθεια θα βρεθεί αντιμέτωπος με την εμπάθεια των υπολοίπων ενόρκων που "αντικατοπτρίζουν" τις προκαταλήψεις μιας ολόκληρης κοινωνίας. Κάθε ψηφοφορία των ενόρκων είναι και μία μάχη...

Συντελεστές:
Ο Σίντνευ Λιούμετ μέχρι το '12 Angry Men ' ήταν απλώς ένας πολλά υποσχόμενος τηλεοπτικός σκηνοθέτης. Με την πρώτη του κινηματογραφική απόπειρα καθιερώθηκε ανάμεσα στους κορυφαίους και μας χαρισε ταινίες όπως το 'Σέρπικο', την 'Ετυμηγορία' και τη 'Σκυλίσια Μέρα'. Επιπλέον ο Χένρυ Φόντα ηγείται μιάς ιδιαίτερα προικισμένης ομάδας ηθοποιών.

Γιατί το 12 Angry Men?
Γιατί ενώ μου ακουγόταν κοινό και βαρετό ότι για σχεδόν 90 λεπτά, δώδεκα χαρακτήρες αλληλοεπιδρούν σε ένα μικρό - σχεδόν κλειστοφοβικό- δωμάτιο ενόρκων, καταφέρε να κρατήσει αμείωτο το ενδιαφέρον μου μέχρι το τελευταίο δευτερόλεπτο! Προτείνω να διδάσκεται στο πρώτο έτος των σχολών κινηματογράφου για το πως το μπάτζετ, τα σκηνικά και οι κομπάρσοι δεν είναι απαραίτητα σε μια πραγματικά 'μεγάλη' ταινία.

Αγαπημένα σημεία:
Όταν ο ένορκος νούμερο δέκα μιλάει προσβλητικά για τους άπορους, όλοι του γυρνούν την πλάτη και ο ένορκος νούμερο τέσσερα του λέει να κάτσει κάτω και να μην ξαναμιλήσει. Μέχρι το τέλος της ταινίας ο ένορκος νούμερο δέκα δεν ξεστομίζει άλλη ατάκα.

Μου τράβηξαν την προσοχή:

- Δεν υπάρχει ούτε ένας γυναικείος ρόλος.

- Δεν μαθαίνουμε τα ονόματα των δέκα από τους δώδεκα ενόρκους.

Pi (1998)

Υπόθεση (σε 5 γραμμές) :
Στη ζωή όλα μπορούν να εξηγηθούν με βάση τις αριθμητικές αλληλουχίες. Αυτή είναι η θεωρία που έχει υιοθετήσει ο νεαρός μαθηματικός και διάνοια στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, Μαξιμίλιαν Κοέν. Αντικοινωνικός και απομονωμένος, αναπτύσει μία θεωρία που του επιτρέπει να προβλέπει την πορεία των μετοχών στο χρηματιστήριο. Σύντομα γίνεται στόχος πολυεθνικής εταιρίας αλλά και θρησκευτικών φανατικών.


Συντελεστές:
Εντυπωσιακό ντεμπούτο του σκηνοθέτη Ντάρεν Αρονόφσκι σε μία ταινία με εξαιρετικά χαμηλό μπάτζετ (60 χιλ. δολλάρια). Σιν Γκουλέτ και Μαρκ Μαργκόλις στους βασικούς ρόλους καταδεικνύουν τα δυσδιάκριτα σύνορα ανάμεσα στη μεγαλοφυία και την παράνοια. Αξιοπρόσεκτη, παρά τα πενιχρά μέσα, είναι και η ασπρόμαυρη φωτογραφία.

Γιατί το Pi?
Γιατί είναι μια ταινία που την νοιώθεις σαν γροθιά στο στομάχι. Ο Αρονόφσκι πειραματίζεται με την κάμερα και ο θεατής ανακαλύπτει ένα νέο είδος κινηματογράφου.

Αγαπημένα σημεία:
...ηλεκτρικό τρυπάνι... (χωρίς σχόλια)

Βρήκα στις σημειώσεις μου:

- Ήταν υποψήφιο για τον Χρυσό Αλέξανδρο στο Φεστιβαλ Θεσσαλονίκης και κέρδισε το ειδικό βραβείο Φιμπρέσι στο διεθνές τμήμα.

Seconds (1966)

Υπόθεση (σε 5 γραμμές) :
Ποιός δεν θα ήθελε μια δεύτερη ευκαιρία να ξεκινήσει μια καινούργια ζωή; Αυτήν την ανάγκη έρχεται να καλύψει μια μυστική εταιρία που παρέχει τέτοιου είδους υπηρεσίες στους πλούσιους πελάτες της. Το αντίτιμο υψηλό, αλλά όλα είναι υπολογισμένα με ακρίβεια... ή μήπως όχι;

Συντελεστές:
Ο Τζον Φρανκενχάιμερ οδηγεί με μαεστρία τον Ροκ Χάτσον σε αυτό το 'καφκικό' ψυχολογικό θρίλερ.

Γιατί το Seconds?
Γιατί όποτε το βλέπω με βυθίζει στην σύγχρονη παράνοια. Ξεφεύγει από τις κοινότυπες φόρμες τις εποχής του παραμένοντας, όμως, πάντα άψογο στυλιστικά με αποτέλεσμα να καταφέρει να διατηρείται επίκαιρο 40 και πλέον χρόνια μετά.

Αγαπημένα σημεία:
Η σκηνή στο πατητηρι των σταφυλιών είχε λογοκριθεί στην πρώτη προβολή της ταινίας εξαιτίας των τολμηρών πλάνων που περιείχε, στερώντας έτσι απο τους θεατές μια απο τις πιο 'ζωντανές' είκονες του κινηματογράφου.

Να μην ξεχάσω:

- Να προσέχω τι εύχομαι γιατί μπορεί να γίνει μια εφιαλτική πραγματικότητα
- Κάποιες ταινίες οφείλουν την αποτυχία τους στο γεγονός οτι το κοινό δεν είναι έτοιμο γι' αυτες.

Witness for the Prosecution (1957)

Υπόθεση (σε 5 γραμμές) :
Ο δικηγόρος Σερ Γουίλφιντ Ρόμπαρτς αναρρώνει από μία σοβαρή καρδιακή προσβολή, όταν τον επισκέπεται ένας γοητευτικός άντρας, ο οποίος κατηγορείται για τον φόνο μιας μεσήλικης γυναίκας. Η μαρτυρία, όμως, της ψυχρής συζύγου του κατηγορούμενου επιβαρύνει ακόμα πιο πολύ την θέση του...
Το τέλος περιλαμβάνει εκπλήξεις για όλους.

Συντελεστές:
Η κινηματογραφική συνεύρεση του Τάυρον Πάουερ, της Μάρλεν Ντήντριχ και του -εκπληκτικου- Τσάρλς Λώτον υπό τις οδηγίες του Μπίλυ Γουάιλντερ αποτελεί μια ιστορική στιγμή για το σινεμά.

Γιατί το Witness for the Prosecution?
Γιατί είναι βασισμένο σε έργο της διαχρονικής Αγκάθα Κρίστι, με ότι αυτό συνεπάγεται ;)

Αγαπημένα σημεία:
Η παράκληση που γίνεται στο trailer(!) προς τους θεατές να μην αποκαλύψουν το τέλος σε αυτούς που δεν έχουν δει την ταινία.

Βρήκα στις σημειώσεις μου:

- Αποτελεί το 'κύκνειο άσμα' του Τάυρον Πάουερ

The Third Man (1949)

Υπόθεση (σε 5 γραμμές) :
Άνεργος συγγραφέας καταφθάνει στην μεταπολεμική Βιέννη προσκεκλημένος του παλιού του φίλου Χάρυ Λάιμ. Το ταξίδι παίρνει όμως άλλη τροπή όταν μαθαίνει ότι ο Χάρυ Λάιμ έχει πεθάνει. Βέβαια τα πράγματα δεν είναι πάντα όπως φαίνονται...

Συντελεστές:
Η κυρίαρχη φιγούρα του Όρσον Ουέλς, παρά τον σχετικά μικρό χρόνο συμμετοχής, επισκιάζει σχεδόν όλους τους συντελεστές και ο σκηνοθέτης Κάρολ Ρηντ εκμεταλλεύεται τον Ουέλς όπως και την Βιέννη στο έπακρο.

Γιατί το The Third Man?
Γιατί τα κινηματογραφικά κάδρα και η πρωτοποριακή χρήση του φωτισμού απο τον Ρηντ ακόμα διδάσκεται στις σχολές σκηνοθεσίας. Γιατί η ερμηνεία του Ουέλς είναι ίσως η πιο επιβλητική που έχω δει. Γιατί όλοι γνωρίζουμε το μουσικό θέμα της ταινίας του Άντον Καράς κι ας μην ξέρουν ορισμένοι την πραγματική του προέλευση. Τέλος, γιατί ακόμα και η Βιέννη της μεταπολεμικής φτώχειας και δυστυχίας είναι πανέμορφη!

Αγαπημένα σημεία:
Η πρώτη σκηνή που εμφανίζεται ο Όρσον Ουέλς και η βόλτα στην ρόδα του λούνα παρκ.

Βρήκα στις σημειώσεις μου:

- Το The Third Man θεωρείται από το Αγγλικό Κινηματογραφικό Ινστιτούτο (BFI), η κορυφαία αγγλική ταινία όλων των εποχών
- Προτάθηκε για τρία Όσκαρ (Σκηνοθεσίας, Φωτογραφίας, Μοντάζ) και τελικά κέρδισε μόνο αυτό της φωτογραφίας.